Πανερυθραϊκος: Απολογισμός της χρονιάς που οδήγησε στην άνοδο στην 1η κατηγορία και μια ματιά στην ιστορία

.

Ο Πανερυθραϊκός την Κυριακή 22 Μαΐου στο κατάμεστο από φιλάθλους στάδιο «Φώτης Βαρδαξής» της Νέας Ερυθραίας ύστερα από συναρπαστικό αγώνα «μπαράζ» με την ομάδα του Γκυζιακού, που έληξε ισόπαλος 1-1 και λόγω καλύτερων αποτελεσμάτων (2-2 & 2-0) στους μεταξύ τους αγώνες στο πρωτάθλημα, ανήλθε στην Α΄ κατηγορία Αθηνών.
 Η παρούσα έρευνα αποτελεί αφιέρωμα για την άνοδό του και ταυτόχρονα σύντομη αναδρομή στην ιστορία του.

ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2010-2011
 Η ομάδα στο πρωτάθλημα Β? κατηγορίας Ε.Π.Σ. Αθηνών τερμάτισε 2η με 18 νίκες, 7 ισοπαλίες, 3 ήττες, τέρματα 65-25 και 61 βαθμούς. Οι 28 αγώνες της εμφανίζονται αναλυτικά στον ακόλουθο πίνακα:
 
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
 Παρατίθεται δίπλα πίνακας με όλους τους αγώνες της περιόδου. Τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα είναι:

ΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΠΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗΚΑΝ
 Οι συμμετοχές των 27 συνολικά ποδοσφαιριστών, οι οποίοι αγωνίστηκαν στο πρωτάθλημα (σε παρένθεση οι συμμετοχές στην αρχική ενδεκάδα) ήρταν:
 Παπάζογλου 28(28), Βελαώρας 27(27), Σαξανίδης 26(26), Κοπάνι 26(24), Γλυνός 26(24), Λουκάς 25(24), Αγγελόπουλος 22(22), Γιαννόπουλος 21(20), Μπαξεβανάκης 20(17), Ματατζής 28(14), Κωνσταντίνου 14(13), Γκόνος 23(13), Μπαστέας 13(11), Παπαθανασίου 22(9), Κολέτσας 9(8), Ρούμπο 13(6), Λαζαρίδης 9(6), Μολφέσης 5(5), Γούλας 11(4), Χελιώτης 6(4), Χότζα 3(2), Γεωργαντάς 2(1), Μαϊκαντάς 1(1), Ίνκιμ 1(1), Παπαλορέντζος 3(0), Ταρλαχίδης 2(0), Σεβδαλής 1(0)

ΟΙ ΣΚΟΡΕΡΣ
 Τα 65 τέρματα επέτυχαν οι ποδοσφαιριστές: Παπάζογλου    24, Κοπάνι 10, Ματατζής 7, Βελαώρας 5, Ρούμπο 5, Γιαννόπουλος 4, Γλυνός 3, Λαζαρίδης 2, Λουκάς 2, Παπαθανασίου 1, Μπαστέας 1, Κολέτσας 1

ΟΙ ΠΡΟΠΟΝΗΤΕΣ
 1. Γιάννης Πολίτης: μέχρι τον 17ο αγώνα
 2. Αντώνης Τσιμπάκης: από τον 18ο μέχρι τέλους

ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΕΛΛΟ
 ΑΛΣΟΥΠΟΛΗ- ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ: 0-3
 ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ- ΚΡΟΝΟΣ ΑΘΗΝΩΝ: 5-0
 ΤΕΡΨΙΘΕΑ- ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ: 2-1

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2010-2011
 Μόνη αήττητη ομάδα στους εντός έδρας αγώνες (μαζί με τον Γκυζιακό) από τις 46 και των 3 ομίλων της κατηγορίας με 10 νίκες και 4 ισοπαλίες και 33-6 τέρματα.
 2η καλύτερη επίθεση (ΜΟ: 2, 32 τέρματα) και άμυνα (ΜΟ: 089) του Ομίλου.
 Ο Παπάζογλου με τα 24 τέρματα που σημείωσε αναδείχθηκε 1ος σκόρερ και στους 3 ομίλους της κατηγορίας.
 Η νίκη με 7-0 (1-0) με την Κηφισιά 2010 είναι η μεγαλύτερη σε έκταση στο στάδιο της Νέας Ερυθραίας από κατασκευής του (1973).
 Πρόεδρος της ομάδας: Ο Τόνυ Αχαρονιάν.

ΚΑΙ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ
 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

1928: Ιδρύονται ο Γυμναστικός Σύλλογος «ΕΝΩΣΗ» και η «ΠΑΜΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ»
 1930: Η «ΠΑΜΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» μετονομάζεται «ΕΡΜΗΣ»
 1937: Ο «ΕΡΜΗΣ» συμμετέχει για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα Γ? κατηγορίας ΕΠΣΑ
 1938: Συνένωση του «ΕΡΜΗ» και της «ΕΝΩΣΗΣ» με νέα ονομασία ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ Αθλητικός Σύλλογος (ΠΑΣ). Άνοδος στη Β? κατηγορία ΕΠΣΑ.
 1956-57: Ο ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ για πρώτη φορά στην ιστορία του αναδεικνύεται πρωταθλητής και ανέρχεται στη Α2 κατηγορία Αθηνών.
 1966: Προσχωρεί στον ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟ η ανεξάρτητη ομάδα «ΑΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΣ» Ν. Ερυθραίας
 2000: Συνένωση του «ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΥ» με τον ΑΟΚ Κηφισιάς με την ονομασία «ΕΝΩΣΗ ΕΡΥΘΡΑΙΑΣ ? ΚΗΦΙΣΙΑΣ»
 2007: Διάλυση της συνένωσης. Η ομάδα συνεχίζει την πορεία μέχρι σήμερα με την ονομασία «ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ» ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ»

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
 Η ομάδα από ιδρύσεώς της είχε κατά καιρούς τις ακόλουθες έδρες:
 1937-1957: Ζηρίνειο
 1957-1960: Γήπεδο Πεύκης
 1960-1973: Ζηρίνειο
 1973-2000: Γήπεδο Νέας Ερυθραίας
 2000-2006: Ζηρίνειο
 2006-2011: Στάδιο «Φ. Βαρδαξής» Ν. Ερυθραίας
 -Συμμετέχει ανελλιπώς από το 1973 με 71 συνολικά συμμετοχές στα τοπικά πρωταθλήματα (εκτός περιόδου 41-44)
 -Στα 71 αυτά χρόνια αντιμετώπισε 222 ομάδες σε 2034 αγώνες με 762 νίκες 521 ισοπαλίες και 751 ήττες και 2968-2970 τέρματα.
 - Αγωνίστηκε 41 φορές στη Β? κατηγορία, 23 στην Α?, 4 στην Α2, 1 στην Α1 και 2 στη Γ? κατηγορίες.
 - Στο διάστημα αυτό είχε 9 ανόδους σε μεγαλύτερη κατηγορία και 8 υποβιβασμούς.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το 1937-8 η άνοδος είναι από τη Γ? κατηγορία στη Β? και οι υπόλοιπες από τη Β? στην Α? κατηγορία.
 Οι 6 ομάδες με τις οποίες αγωνίστηκε τις περισσότερες φορές ο ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ σε αγώνες πρωταθλήματος είναι:
ΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΠΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗΚΑΝ
 Οι συμμετοχές των 27 συνολικά ποδοσφαιριστών, οι οποίοι αγωνίστηκαν στο πρωτάθλημα (σε παρένθεση οι συμμετοχές στην αρχική ενδεκάδα) ήρταν:
 Παπάζογλου 28(28), Βελαώρας 27(27), Σαξανίδης 26(26), Κοπάνι 26(24), Γλυνός 26(24), Λουκάς 25(24), Αγγελόπουλος 22(22), Γιαννόπουλος 21(20), Μπαξεβανάκης 20(17), Ματατζής 28(14), Κωνσταντίνου 14(13), Γκόνος 23(13), Μπαστέας 13(11), Παπαθανασίου 22(9), Κολέτσας 9(8), Ρούμπο 13(6), Λαζαρίδης 9(6), Μολφέσης 5(5), Γούλας 11(4), Χελιώτης 6(4), Χότζα 3(2), Γεωργαντάς 2(1), Μαϊκαντάς 1(1), Ίνκιμ 1(1), Παπαλορέντζος 3(0), Ταρλαχίδης 2(0), Σεβδαλής 1(0)

ΟΙ ΣΚΟΡΕΡΣ
 Τα 65 τέρματα επέτυχαν οι ποδοσφαιριστές: Παπάζογλου    24, Κοπάνι 10, Ματατζής 7, Βελαώρας 5, Ρούμπο 5, Γιαννόπουλος 4, Γλυνός 3, Λαζαρίδης 2, Λουκάς 2, Παπαθανασίου 1, Μπαστέας 1, Κολέτσας 1

ΟΙ ΠΡΟΠΟΝΗΤΕΣ
 1. Γιάννης Πολίτης: μέχρι τον 17ο αγώνα
 2. Αντώνης Τσιμπάκης: από τον 18ο μέχρι τέλους

ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΕΛΛΟ
 ΑΛΣΟΥΠΟΛΗ- ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ: 0-3
 ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ- ΚΡΟΝΟΣ ΑΘΗΝΩΝ: 5-0
 ΤΕΡΨΙΘΕΑ- ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ: 2-1
 ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2010-2011
 Μόνη αήττητη ομάδα στους εντός έδρας αγώνες (μαζί με τον Γκυζιακό) από τις 46 και των 3 ομίλων της κατηγορίας με 10 νίκες και 4 ισοπαλίες και 33-6 τέρματα.
 2η καλύτερη επίθεση (ΜΟ: 2, 32 τέρματα) και άμυνα (ΜΟ: 089) του Ομίλου.
 Ο Παπάζογλου με τα 24 τέρματα που σημείωσε αναδείχθηκε 1ος σκόρερ και στους 3 ομίλους της κατηγορίας.
 Η νίκη με 7-0 (1-0) με την Κηφισιά 2010 είναι η μεγαλύτερη σε έκταση στο στάδιο της Νέας Ερυθραίας από κατασκευής του (1973).
 Πρόεδρος της ομάδας: Ο Τόνυ Αχαρονιάν.

ΚΑΙ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ
 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

1928: Ιδρύονται ο Γυμναστικός Σύλλογος «ΕΝΩΣΗ» και η «ΠΑΜΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ»
 1930: Η «ΠΑΜΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» μετονομάζεται «ΕΡΜΗΣ»
 1937: Ο «ΕΡΜΗΣ» συμμετέχει για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα Γ? κατηγορίας ΕΠΣΑ
 1938: Συνένωση του «ΕΡΜΗ» και της «ΕΝΩΣΗΣ» με νέα ονομασία ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ Αθλητικός Σύλλογος (ΠΑΣ). Άνοδος στη Β? κατηγορία ΕΠΣΑ.
 1956-57: Ο ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ για πρώτη φορά στην ιστορία του αναδεικνύεται πρωταθλητής και ανέρχεται στη Α2 κατηγορία Αθηνών.
 1966: Προσχωρεί στον ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟ η ανεξάρτητη ομάδα «ΑΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΣ» Ν. Ερυθραίας
 2000: Συνένωση του «ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΥ» με τον ΑΟΚ Κηφισιάς με την ονομασία «ΕΝΩΣΗ ΕΡΥΘΡΑΙΑΣ ? ΚΗΦΙΣΙΑΣ»
 2007: Διάλυση της συνένωσης. Η ομάδα συνεχίζει την πορεία μέχρι σήμερα με την ονομασία «ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ» ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ»

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
 Η ομάδα από ιδρύσεώς της είχε κατά καιρούς τις ακόλουθες έδρες:
 1937-1957: Ζηρίνειο
 1957-1960: Γήπεδο Πεύκης
 1960-1973: Ζηρίνειο
 1973-2000: Γήπεδο Νέας Ερυθραίας
 2000-2006: Ζηρίνειο
 2006-2011: Στάδιο «Φ. Βαρδαξής» Ν. Ερυθραίας
 -Συμμετέχει ανελλιπώς από το 1973 με 71 συνολικά συμμετοχές στα τοπικά πρωταθλήματα (εκτός περιόδου 41-44)
 -Στα 71 αυτά χρόνια αντιμετώπισε 222 ομάδες σε 2034 αγώνες με 762 νίκες 521 ισοπαλίες και 751 ήττες και 2968-2970 τέρματα.
 - Αγωνίστηκε 41 φορές στη Β? κατηγορία, 23 στην Α?, 4 στην Α2, 1 στην Α1 και 2 στη Γ? κατηγορίες.
 - Στο διάστημα αυτό είχε 9 ανόδους σε μεγαλύτερη κατηγορία και 8 υποβιβασμούς.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το 1937-8 η άνοδος είναι από τη Γ? κατηγορία στη Β? και οι υπόλοιπες από τη Β? στην Α? κατηγορία.
 Οι 6 ομάδες με τις οποίες αγωνίστηκε τις περισσότερες φορές ο ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΪΚΟΣ σε αγώνες πρωταθλήματος είναι:

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
 Αυτή είναι συνοπτικά η ιστορία του Πανερυθραϊκού αναπόσπαστα δεμένη με εκείνη της Νέας Ερυθραίας. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι τα περισσότερα μέλη του τελευταίου Δημοτικού Συμβουλίου της υπήρξαν ποδοσφαιριστές του Συλλόγου (Γ. Μαραζιώτης ? Μ. Κούτας ? Δ. Ανδρεαδάκης ? Ε. Κύρλος ? Δ. Τζανετής ? Α. Μπιτσάνης ? Ι. Αγουρίδας ? Ν. Καραφωτίου και λόγω εντοπιότητας έστω και ο Φ. Δημάκης).

Σήμερα εξαιτίας του Καλλικράτη δεν υπάρχει πλέον επίσημα η ονομασία Νέα Ερυθραία, αλλά ο Πανερυθραϊκός συνεχώς παρών, ως σημείο αναφοράς θα μας τη θυμίζει πάντα.

Παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Οικονόμου «Όταν ο παππούς γερνούσε κι εγώ μεγάλωνα»

 Γιώργος Κανελλόπουλος | 12/06/2009 |


Ο αντιδήμαρχος Νίκος Καραφωτίου που προλόγισε το βιβλίο, ο συγγραφέας Γιάννης Οικονόμου κια η πρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου Μαρία Μενδωνίδου

Με την προτροπή του συγγραφέα να υλοποιηθεί στη Νέα Ερυθραία το υπέρτατο αγαθό του πολιτισμού, που είναι ο διάλογος και να ανακαλύψουν τις ρίζες τους οι Μικρασιάτες και οι «κληρονόμοι» τους, «πέρα από το 1922, αντλώντας από ακόμη βαθύτερα, πνευματικούς χυμούς μεγάλη αξίας», έγινε η παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Οικονόμου «Όταν ο παππούς γερνούσε κι εγώ μεγάλωνα». Η αυλή του Πνευματικού Κέντρου στη βίλα Κώστα γέμισε από κόσμο την Πέμπτη 4 Ιουνίου, αλλά και από μνήμες τη παλιάς Ερυθραίας, όπως και από νότες ελληνικής φιλοσοφίας.
 Το βιβλιαράκι 44 σελίδων που εξέδωσε με δικά του έξοδα και διαθέτει δωρεάν ο Γιάννης Οικονόμου (Χαρχαλιάς) ή Χαρχαλογιάννης Β , όπως αρέσκεται να τον αποκαλούν και υπογράφει στην τελευταία του σελίδα, αποτελεί ένα φόρο τιμής, όχι μόνο στη μικρασιατική Ερυθραία, αλλά κυρίως στην ελληνικότητα που κουβάλησαν οι πρόσφυγες μαζί με τα λιγοστά υπάρχοντά τους, από την άλλη πλευρά του Αιγαίου. Ο λόγος προφανής, όπως τον αφηγείται μέσα στις σελίδες του βιβλίου του: ο παππούς γεννήθηκε στην Απείρανθο της Νάξου, απόγονος του Διονύσου και της Αριάδνης, κι ας έλεγε με καμάρι ότι είναι πρόσφυγας από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας. Πάνω απ όλα ήταν Έλληνας, γι αυτό έζησε τη μοίρα του Έλληνα. Έζησε κι εκείνος την οδύσσειά του. Από την Απείρανθο στα Βουρλά, αιχμαλωσία στα βάθη της Τουρκίας και μετά στη Νέα Ερυθραία. Σίγουρα, η ιστορία αυτή έχει επαναληφθεί πολλές φορές. Το Αιγαίο, ως ανθρωπογεωγραφική περιοχή με ποικίλες επιρροές, αποτέλεσε ένα χωνευτήρι συνεχών πληθυσμιακών μετακινήσεων, κυρίως για οικονομικούς λόγους. Έτσι και ο παππούς του Γιάννη Οικονόμου, γνωστός με το παρατσούκλι Χαρχαλογιάννης, πρώτα μετανάστευσε από τη Νάξο στα Βουρλά της Μικράς Ασίας και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στη Νέα Ερυθραία, όταν ιδρύθηκε ο προσφυγικός συνοικισμός και μοιράστηκαν οι κλήροι, γύρω στα 1926-1928.
 Στο μαγαζί του, στην αγορά της Νέας Ερυθραίας που κρατάει εδώ και τρεις γενιές από πατέρα σε γιο, μεταξύ διαφόρων προϊόντων καθημερινής και οικιακής χρήσης, επάνω στον πάγκο φιγουράρει και κάτι που δεν είναι προς πώληση. Είναι οι ιστορίες της ζωής του, η παρακαταθήκη που του άφησε ο παππούς του για τις επόμενες γενιές. Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ήταν κατ αρχήν να διασωθούν οι ιστορίες του παππού, του μπάρμπα Γιάννη Χαρχαλιά. Μέσα από τις σελίδες του περνάνε οι εικόνες από τη ζωή στα Βουρλά της Μικράς Ασίας, το δράμα των προσφύγων και τα πρώτα χρόνια στη Νέα Ερυθραία. Ο Γιάννης Οικονόμου, όμως, δεν στέκεται μόνο εκεί. Θέλει να δείξει ότι οι ρίζες μας πάνε πολύ πιο πίσω αλλά και ότι τελικά τα παραμύθια είναι πραγματικά. Γι αυτό, άλλωστε, ξεκινάει με έναν πλατύτερο προβληματισμό, μιλάει για τον Καζαντζάκη, για τον Πλάτωνα, ακόμη και για τον Ντοστογιέφσκι, ο οποίος έλεγε: «Δεν μπορώ να φανταστώ τίποτα πιο φανταστικό από την πραγματικότητα».

Βιβλίο «αξία»
 Η πρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου Μαρία Μενδωνίδου, προλογίζοντας τη βραδιά ανέφερε πως «το βιβλίο είναι δύναμη, είναι γνώση, είναι αξία και πόσο μάλλον όταν το βιβλίο αυτό έχει γραφεί από ένα συμπολίτη μας που βλέπουμε καθημερινά στη Νέα Ερυθραία. Ο πολιτισμός είναι ελπίδα και πρέπει να τον πλησιάζουμε». Η ίδια ευχαρίστησε ιδιαίτερα για ό,τι προσφέρει ο Γιάννης Οικονόμου στην πόλη του και θα συνεχίσει να προσφέρει για πολλά χρόνια. Η δήμαρχος Βασιλική Ταμβάκη που δεν παραβρέθηκε στην εκδήλωση λόγω έκτακτης υποχρέωσής της, έστειλε προσωπική επιστολή της προς το συγγραφέα, ευχαριστώντας τον «για τη μεγάλη συγγραφική προσφορά του στην ιστορία της Νέας Ερυθραίας».
 Ο αντιδήμαρχος Νίκος Καραφωτίου, που ανέλαβε να κάνει την παρουσίαση του βιβλίου, αναφέρθηκε αρχικά στις συγγραφικές προσπάθειες των πνευματικών ανθρώπων της πόλης και σε όσα βιβλία γράφτηκαν για τη Νέα Ερυθραία, δίνοντας έπειτα τα βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα, ξάδερφού του Γιάννη Οικονόμου. Όπως είπε μεταξύ άλλων: «Ο Γιάννης Οικονόμου βρέθηκε από μικρός στο μεροκάματο, ενώ ταυτόχρονα σπούδαζε στη μέση εμπορική σχολή στην Αθήνα. Τον απορρόφησε η οικογενειακή επιχείρηση, από τις λίγες εναπομείνασες στη Νέα Ερυθραία που πάει από πατέρα σε γιο και διατηρείται για τρεις γενιές. Στο διάστημα της εφηβείας και των μετεφηβικών του χρόνων παρουσίασε μια περίεργη για την εποχή εκείνη και τον τόπο που ζούσε, πνευματική αφύπνιση και ενδιαφέρον. Ως λαθραναγνώστης διάβασα τα πρώτα βιβλία του Καζαντζάκη από τη βιβλιοθήκη του. Μονίμως αθόρυβος και χαμηλού προφίλ στράφηκε προς τη φιλοσοφία. Μου είχε εμπιστευθεί το σκοπό του και την επιθυμία του, όσα μάζευε σε χειρόγραφα, να τα δημοσιεύσει. Το βιβλίο το δίνει ιδίοις εξόδοις και δεν περίμενα ότι θα με συγκινούσε τόσο πολύ. Λέει για τον παππού του και τη ζωή του, τον οποίο θυμόμαστε σαν σε όνειρο, μια κλασική μικρασιάτικη φιγούρα. Ο Γιάννης Οικονόμου μάς γυρίζει πίσω στο Μορτερό με τα πατητήρια και τα αμπέλια, όταν ήταν ένας τόπος ελκυστικός. Μας θυμίζει την πιάτσα και την αγορά της Νέας Ερυθραίας. Ψάχνοντας στο βιβλίο και ασχολούμενος με τα παρατσούκλια των Ερυθραιωτών, διαπίστωσα ότι το Χαρχαλιάς ως προσωνύμιο του προπάππου του παππού του, ο οποίος ήταν μεγάλος παράγοντας στην Απείρανθο της Νάξου, διεκδικεί το αρχαιότερο παρατσούκλι της Ερυθραίας».
 Ο συγγραφέας από την πλευρά του συστήθηκε ως «χρωματοπώλης της Νέας Ερυθραίας και με αυτόν τον τίτλο θα παραμείνω». Ο ίδιος δήλωσε ότι η σημερινή εκδήλωση δεν είναι για το βιβλίο του, αλλά η αφορμή «για να βρεθούμε, να συζητήσουμε και να έχουμε μια πνευματική επαφή. Το διαθέτω δωρεάν στη μνήμη των προγόνων μου, το παίρνετε και μορφώνετε γνώμη, όπως λέει και ο Πλάτων». Ο Γιάννης Οικονόμου έκανε μια σύντομη αναδρομή σε περιστατικά που τον οδήγησαν να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία και την αρχαία ελληνική γραμματεία. «Το μεγαλύτερο δώρο που μου έδωσε η θεά τύχη ήταν τα βιβλία και το θέατρο», είπε ο ίδιος, αναφερόμενος στους πρώτους συγγραφείς που τον επηρέασαν στα νεανικά του χρόνια, τον Νίκο Καζαντζάκη και τον ποιητή της χριστιανικής δράσης, ανθρωπιστή Αλβέρτο Σβάιτσερ, αλλά και τι πρώτες παραστάσεις που παρακολούθησε, κατεβαίνοντας δειλά-δειλά ως νεαρός τα σκαλιά του Θεάτρου Τέχνης του Κάρολου Κουν. «Από εκεί έμαθα τους κορυφαίους θεατρικούς συγγραφείς, την αρχαία ελληνική τραγωδία, την κωμωδία του Αριστοφάνη, ενώ ο οίστρος είχε μπει για τα καλά στο μυαλό μου και διάβαζα συνέχεια τα βιβλία του Καζαντζάκη και του Αλβέρτου Σβάιτσερ. Αυτά ήταν τα δυο πανεπιστήμια της ζωής μου. Από τότε μέχρι σήμερα το βιβλίο έχει γίνει κάτι απαραίτητο για μένα», σημείωσε ο συγγραφέας και προέτρεψε το κοινό να δωρίζει στους νεώτερους βιβλία.
 Όσο για το διακαή του πόθο; «Αλλού έχουμε χάσει το θησαυρό μας και τον ψάχνουμε εκεί που χτυπούν οι προβολείς της τηλεόρασης, των εφημερίδων, των περιοδικών, των Μ.Μ.Ε. Δεν είμαστε μάζα, καθένας μας είναι άτομο κι έχει τις αξίες του. Ο πόθος μου είναι όλοι μαζί να προσπαθήσουμε στη σωστή κατεύθυνση να βρούμε το θησαυρό μας με εκδηλώσεις σαν τη σημερινή. Ο Πλάτων έλεγε ότι το υπέρτατο αγαθό του πολιτισμού είναι ο διάλογος. Από την άλλη πλευρά, οι ρίζες μας ως Μικρασιάτες δεν φτάνουν στο 1922, πάνε ακόμη βαθύτερα και αντλούν πνευματικούς χυμούς μεγάλης αξίας. Έχουμε παραμελήσει την κληρονομιά μας», υπογράμμισε ο Γιάννης Οικονόμου και κάλεσε στο βήμα για να πει δυο λόγια περί ελληνικής φιλοσοφίας, τον πνευματικό του φίλο, καθηγητή φιλοσοφίας κ. Μοσχονά. Μεταξύ όσων παρακολούθησαν την εκδήλωση, ήταν η οικογένεια, η  σύζυγος και τα παιδιά του Γιάννη Οικονόμου, εκπρόσωποι του πνευματικού κόσμου της πόλης μας, όπως ο φιλόλογος Αχιλλέας Κοντοστάθης, επικεφαλής δημοτικών παρατάξεων, όπως ο Γιάννης Τσαγκάρης από την Ενωτική Κίνηση Πολιτών και η Μαρίνα Πετούση από τη Δημοτική Αναγέννηση, αλλά και αρκετοί δημοτικοί σύμβουλοι της Νέας Ερυθραίας.

Οι 10 Eρυθραιώτες Mαραθωνοδρόμοι

Νίκος Καραφωτίου | 19/11/2010 | 

 

Την Κυριακή 31 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε ο 28ος Μαραθώνιος κλασικής διαδρομής σε μνήμη του Γρηγόρη Λαμπράκη με τη συμμετοχή- ρεκόρ 12.500 αθλητών λόγω των 2.500 ετών από την ομώνυμη ιστορική μάχη. Με αφορμή το γεγονός αυτό, στο οποίο συμμετείχε και ο κάτοικος Νέας Ερυθραίας πρωθυπουργός της χώρας Γ. Α. Παπανδρέου, δημοσιεύεται το παρόν αφιέρωμα στην άγνωστη αλλά σημαντική διαχρονική παρουσία Ερυθραιωτών μαραθωνοδρόμων.
ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ

ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΟΘΟΝΗ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΕΓΕΘΟΣ

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΟΥΡΝΟΒΑΛΑΚΗΣ
(Σμύρνη 1905 ? Ν. Ερυθραία 1985)
Ο πρώτος Μαραθωνοδρόμος. Αγωνίζεται για πρώτη φορά και τελευταία φορά στις 30 Αυγούστου 1927 κάτω από πρωτόγνωρες αγωνιστικές συνθήκες:
Εκείνη την ημέρα πληροφορείται ότι στους διεθνείς αγώνες «ΑΒΕΡΩΦ» διεξάγεται και Μαραθώνιος 32 km στη διαδρομή: Στάδιο ? Πικέρμι (επιστροφή) ? Στάδιο. Επειδή δεν προλαβαίνει την εκκίνηση, ξεκινά από το Μαρούσι και τρέχοντας ξυπόλητος μέσα από χωράφια φθάνει στο Πικέρμι όταν έχουν ήδη περάσει το σημείο επιστροφής στην Αθήνα εννέα αθλητές. Τους ακολουθεί και αφού προσπερνά έξι δρομείς τερματίζει ακμαιότατος τέταρτος μπροστά σε 25.000 θεατές του Παναθηναϊκού Σταδίου. Αφού διαπιστώνεται ότι έτρεξε συνολικά 32 km θεωρείται έγκυρος και μάλιστα βραβεύεται από το Σπύρο Λούη. Επιστρέφει πεζός, αλλά καθοδόν επιβιβάζεται σε άμαξα που μεταφέρει αθλητές στο Μαρούσι. Από εκεί τρέχοντας γυρίζει στη Ν. Ερυθραία στο σπίτι του σήμερα Ν. Πλαστήρα 52.
ΣΠΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΗΣ
(Αλάτσατα 1915- Ν. Ερυθραία 1980)
Ο λαμπαδηδρόμος των Ολυμπιακών Αγώνων του 1936 του Α.Ο. Κηφισιάς. Αγωνίζεται πάντα ξυπόλητος. Έτρεξε τουλάχιστον σε τρεις Μαραθώνιους. Τον Ιούλιο του 1936 επιλέγεται λαμπαδηδρόμος στους Ολυμπιακούς του Βερολίνου. Η δάδα διατηρείται σήμερα ως οικογενειακό κειμήλιο. Είναι πρώτος νικητής του «Γύρος του Αμαρουσίου» το 1934 (12 km) και στους κοινοτικούς αγώνες Αττικής στη διαδρομή Μοσχάτο- Φάληρο- Στάδιο (13 km) το 1935.
Ύστερα από 50 χρόνια εμφανίζονται και πάλι Ερυθραιώτες μαραθωνοδρόμοι οι οποίοι κατά σειρά ηλικίας είναι:
ΑΡΗΣ (ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ) ΜΑΡΑΣ
(1946): Ο Αμπέμπε Μπικίλα της Ερυθραίας. Αθλητής του Απόλλωνα Δυτ. Αττικής
12 Μαραθώνιοι στην κλασική διαδρομή (42.195 m) συνεχώς από το 1998 μέχρι σήμερα.
5 Μαραθώνιοι σε διάφορες πόλεις της Ελλάδος
3 Μαραθώνιοι στην ιστορική διαδρομή (35 km) Μαραθώνας- Σταμάτα- Στάδιο
1 Ορεινός Μαραθώνιος Ολύμπου (44 km) to 2009 (7 ώρες 41?)
6 Υπέρ- Μαραθώνιοι: 4 στο «Γύρο Πάρου» (53 km) ? 2 στο «Σαρωνικό Δρόμου» (63 km)
1 Δρόμος Υπεραντοχής (Στάδιο Χαϊδαρίου- Επίδοση: 53 km). Ατομική Επίδοση: 3 ώρες 28? 53? στην κλασική διαδρομή (2009).
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΖΑΝΕΤΗΣ
(1959 ΑΟΚ): Ο λάτρης του Ολύμπου.
1 Μαραθώνιος στην κλασική διαδρομή το 1985 (3 ώρες 40?)
2 Ορεινοί Μαραθώνιοι Ολύμπου: 2008 (7 ώρες 44?) ? 2010 (7 ώρες 10?)
ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
(1965) Η δύναμη της θέλησης.
4 Κλασικοί Μαραθώνιοι: 2006 (4 ώρες 8?) ? 2007 (3 ώρες 34?) ? 2008 (3 ώρες 23?) ? 2009 (3 ώρες 14?)
3 Ορεινοί Μαραθώνιοι Ολύμπου: 2008 (9 ώρες 10?) – 2009 (7 ώρες 58?) ? 2010 (7 ώρες 52?)
ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ
(1966): Ο εκκολαπτόμενος (Ανεξάρτητος)
3 Ημι-μαραθώνιοι: 2007 Αγίου Κοσμά (20 km) ? 2010 Ιωαννίνων (30 km) και Ναυπλίου (18 km)
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΕΛΑΧΡΟΙΝΟΣ
(1972): Ο Διεθνής κάτοχος του ρεκόρ Ν. Ερυθραίας του Α.Ο. Κηφισιάς
5 Διεθνείς Μαραθώνιοι: 2007 Παρίσι (2 ώρες 56?) ? 2007 Μιλάνο (2 ώρες 52?) ? 2008 Βιέννη (2 ώρες 55?) ? 2009 Μιλάνο (2 ώρες 48?) ? 2009 Φλωρεντία ( 2 ώρες 45? 11?) Ρεκόρ Ερυθραίας.
1 Μαραθώνιος Θεσσαλονίκης
ΤΑΚΗΣ ΒΛΑΧΟΣ
(1974): Ο Υπερ- μαραθωνοδρόμος (Ανεξάρτητος)
3 Κλασικοί Μαραθώνιοι: 2004 (3 ώρες 53?) ? 2005 (3 ώρες 35?) ? 2006 (3 ώρες 21?)
1 Ορεινός Μαραθώνιος Ολύμπου (40 km)
4 Υπερ- Μαραθώνιοι: «Κένταυρος» (Πήλιο 68 km) 9 ώρες 50? ? Παρθένου Δάσους (Παρανέστι 110 km) 15 ώρες 05? ? Ταϋγέτου 45 km (9 ώρες 58?).
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΙΔΗΣ
(1978): Ο εθελοντής διασώστης (Ανεξάρτητος)
3 δρόμοι 10 km (Στην κλασική διαδρομή: 2008, 2009, 2010)
2 δρόμοι 10 km (Στην κλασική διαδρομή): 2007 σε 43? 50?, 2008 σε 44? 05?.
1 Δρόμος Διάσωσης 2009 (15 km)
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΡΑΖΙΩΤΗΣ
(1986) Ο Βενιαμίν της παρέας (Ανεξάρτητος)
2 Κλασικοί Μαραθώνιοι: 2008 (3 ώρες 52?. 34?)- 2009 (3 ώρες 35?. 24?)
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Από τις προφορικές συνεντεύξεις των παιδιών των δύο αείμνηστων μαραθωνοδρόμων αλλά και των σημερινών, διαπιστώνεται η αγάπη, η αφοσίωση και το πάθος για το επίπονο αγώνισμα καθώς και το αγνό αθλητικό αλλά και πραγματικό ερασιτεχνικό πνεύμα το οποίο τους διακρίνει ιδιαίτερα.
Εξυπακούεται βέβαια ότι όλοι σχεδόν οι νεότεροι θα λάβουν μέρος στο Μαραθώνιο της 31ης Οκτωβρίου, καθώς επίσης ότι παρουσίασαν στο γράφοντα τα επίσημα πιστοποιητικά των επιδόσεών τους.
Και μία πρόταση: Δημιουργία με πρωτοβουλία του αρχαιότερου και εμπειρότερου Άρη Μάρα συλλόγου αθλητών μεγάλων αποστάσεων με την επωνυμία «Κ. Βουρνοβαλάκης ? Σ. Γιαγκάζης»

ΘΩΡΗΚΤΟ «Γ.ΑΒΕΡΩΦ» «Πλέω μεθ΄ ορμής ακαθέκτου εναντίον του εχθρού του Γένους»

 

Νίκος Καραφωτίου | 25/06/2010 | 

 

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΤΟΥ
Στην προσπάθεια ανασυγκρότησης του απαρχαιωμένου στόλου η κυβέρνηση Μαυρομιχάλη παραγγέλλει την απόκτηση του θωρηκτού- καταδρομικού, που κατασκευάζεται στα ναυπηγεία Ορλάντο του Λιβόρνο και προορίζεται για το πολεμικό ναυτικό της Ιταλίας, η οποία έχει ακυρώσει την παραγγελία. Ακολουθεί άμεση προκαταβολή του 1/3 της συνολικής αξίας του πλοίου (8.000.000 χρυσές ελληνικές δραχμές που προέρχονται από την εκτέλεση της ιδιόχειρης διαθήκης του Γεωργίου Αβέρωφ (Μέτσοβο 1818 ? Αλεξάνδρεια 1899), που ορίζει ότι το 20% της περιουσίας του διατίθεται για την ενίσχυση του Εθνικού Στόλου. Τα υπόλοιπα 2/3 της αξίας του (16.000.000) καταβλήθηκαν αργότερα από την κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου.
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Οκτώβριος 1908: Έναρξη ναυπήγησης.
12 Μαρτίου 1911: Καθέλκυση και παραλαβή του από το ελληνικό κράτος.
1 Σεπτεμβρίου 1912: Κατάπλους στον Φαληρικό όρμο και πανηγυρική υποδοχή του.
5 Οκτωβρίου 1912: Έναρξη Α? Βαλκανικού Πολέμου.
5 Οκτωβρίου 1912: Ο Στόλος με αρχηγό τον Υποναύαρχο Π. Κουντουριώτη και ναυαρχίδα το Γ. Αβέρωφ αποπλέει με προορισμό τα Δαρδανέλια. Προηγουμένως τελείται αγιασμός και ο παρών πρωθυπουργός Ελ. Βενιζέλος απευθυνόμενος στα πληρώματα διαγγέλλει: «Η Ελλάς δεν αναμένει από σας να αποθάνεται δι? αυτήν. Αυτό είναι εύκολον. Απαιτεί να νικήσετε.»
9 Οκτωβρίου 1911: Ο στόλος καταπλέει, καταλαμβάνει τη Λήμνο και εγκαθιστά προκεχωρημένο αγκυροβόλιο στον όρμο του Μούδρου.
Οκτώβριος 1912: Απελευθερώνονται: η Θάσος, (17-10), η Ίμβρος (18-10), ο Άγιος Ευστράτιος (18-10), η Σαμοθράκη (19-10), τα Ψαρά (22-10), η Τένεδος (24-10). Από εκεί ο Ναύαρχος Π. Κουντουρίωτης στέλνει σήμα στον αρχηγό του τουρκικού στόλου: «Καταλάβομεν Τένεδον. Σας αναμένομεν. Εάν στερείστε γαιανθράκων είμεθα προθυμότατοι να εφοδιάσωμεν υμάς δωρεάν.».
Νοέμβριος 1912: Απελευθερώνονται: Το Άγιον Όρος (2-11), η Μυτιλήνη (7-11), ύστερα από σκληρή μάχη, στην οποία λαμβάνει μέρος και το αποβατικό άγημα του Γ. Αβέρωφ με 550 ναύτες και η Χίος (11-11).
4 Δεκεμβρίου 1912: Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΣ
Ώρα 08:00. Ο τουρκικός στόλος εξέρχεται των Στενών με νηοπομπή 5 θωρηκτών, 1 καταδρομικού και 3 αντιτορπιλικών.
Ώρα 09:00. Το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» επικεφαλής 3 θωρηκτών και 4 αντιτορπιλικών πλέει σε κατάσταση «πολεμικής εγέρσεως» εναντίον τους. Ο Ναύαρχος Π. Κουντουριώτης εκπέμπει προς τα πλοία του στόλου το ιστορικό σήμα: «Με τη βοήθεια του Θεού και τας ευχάς του βασιλέως μας και εν ονόματι του Δικαίου, πλέω μεθ? ορμής ακαθέκτου και με την πεποίθησιν της νίκης εναντίον του εχθρού του Γένους.»
Ώρα 09:35. Απόσταση των δύο στόλων 9.500 μέτρα. Το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» υψώνει τη σημαία «Ζ» (πλέω ανεξαρτήτως) κι εξορμά. Με μεγάλη ταχύτητα διαγράφει πορεία τόξου μπροστά από τον τουρκικό στόλο, τον εγκλωβίζει και αρχίζει αμέσως δραστικό πυρ εναντίον του από απόσταση μόνο 2.500 μέτρων.
Ώρα 09:50. Το «Χ. Μπαρμπαρόσα» αιφνιδιάζεται, κάνει μεταβολή και επιφέρει αταξία στο σχηματισμό των τουρκικών πλοίων, που έτσι δεν μπορούν να κάνουν χρήση πυρών.
Ώρα 09:55. Η ναυαρχίδα τους δέχεται σοβαρά πλήγματα στα πυροβόλα, το κατάστρωμα και στους λέβητες και υποχωρεί άτακτα ακολουθούμενη από τα υπόλοιπα πολεμικά.
Ώρα 10:00. Τα «Τουρκ- Ρεΐζ» και «Μετζιτιέ» καταδιωκόμενα, υφίστανται βλάβες από τα δραστικά πυρά του ελληνικού θωρηκτού.
Ώρα 10:19. Η κεκτημένη ταχύτητα του «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» έχει ως αποτέλεσμα να δέχεται πυρά από τα παράκτια πυροβόλα και τελικά λίγο πριν την είσοδο των Στενών σταματά την καταδίωξη.
Απώλειες: Τούρκοι: 58 νεκροί, 90 τραυματίες
Έλληνες: 2 νεκροί και 5 τραυματίες από τους οποίους οι τρεις απέκρυψαν τα τραύματά τους για να μη μετατεθούν από το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ».
5 Ιανουαρίου 1913:
Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ
Ώρα 08:00. Ο τουρκικός στόλος εξέρχεται αιφνιδιαστικά των Στενών. Η ναυαρχίδα «Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα» φέρει επηρμένο το τεράστιο λάβαρο του ομώνυμου τούρκου κουρσάρου. Οι κινήσεις του γίνονται αντιληπτές από ελληνικό ανιχνευτικό.
Ώρα 09:45. Το αντιτορπιλικό «Μετζιδιέ» προσεγγίζει το Μούδρο και αντικρίζει εξερχόμενο το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ». Υποχωρεί κι εκπέμπει σήμα: «Αβέρωφ. Αβέρωφ. Αβέρωφ.»
Ώρα 11:45. Ο εχθρός ανακόπτει πορεία και οι στόλοι αρχίζουν πυρά από απόσταση 6.500 μέτρων.
Ώρα 10:30. Το σήμα του Π. Κουντουριώτη: «Σας εύχομαι να έχετε καλή ημέραν. Φανείτε λέοντες» . Το «Μετζιδιέ» δέχεται καίριο χτύπημα από το «ΨΑΡΑ». Τίθεται κι εκτός μάχης.
Ώρα 11:54. Οβίδα του «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» πλήττει στο μέσον το «Χ. Μπαρμπαρόσα», του προξενεί σοβαρές βλάβες, ενώ το λάβαρο μαζί με τον ιστό του εξαφανίζονται στα νερά του Αιγαίου.
Ώρα 11:59. Το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» κτυπά εύστοχα και το θωρηκτό «Τουρκούτ- Ρεΐζ», το οποίο σοβαρά πληγωμένο παίρνει επικίνδυνη κλίση.
Ώρα 12:00. Ο τούρκος στόλαρχος εκπέμπει σήμα: «Επιστρέψατε ολοταχώς στα Στενά. Ο καθένας για τον εαυτό του». Ο εχθρός υποχωρεί εν αταξία, ενώ το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» τον καταδιώκει μόνο του.
Ώρα 12:20. Η τουρκική ναυαρχίδα δέχεται από την ελληνική και νέο πλήγμα, που καταστρέφει το δίδυμο πύργο των πυροβόλων του.
Ώρα 12:55. Ο τουρκικός στόλος εν διαλύσει εισέρχεται στα Στενά με αποχαιρετιστήρια βολή του «Γ. ΑΒΕΡΩΦ», που καταστρέφει το κατάστρωμα του Τουρκούτ.
Απώλειες: Χ. Μπαρμπαρόσα: 75 νεκροί και 130 τραυματίες
Μεσουδιέν: 45 νεκροί και 23 τραυματίες.
Τουρκούτ: 30 νεκροί και 17 τραυματίες.
«Γ. ΑΒΕΡΩΦ»: 7 τραυματίες και 1 νεκρός, ο οποίος θάφτηκε στη Λήμνο.
7 Ιανουαρίου 1913. Στην Τουρκία κηρύσσεται γενικό πένθος. Έκτοτε ο τουρκικός στόλος για πέντε χρόνια παραμένει μέχρι το τέλος του πολέμου (1918) αποκλεισμένος στα Στενά.
Ιανουάριος 1919: Το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» καταπλέει στην Κωνσταντινούπολη, αγκυροβολεί με φόντο την Αγία Σοφία και υψώνει την Ελληνική σημαία ως μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Α? Παγκοσμίου Πολέμου. Ένοπλο άγημά του παρελαύνει στους δρόμους της Πόλης.
Μάιος 1919- Αύγουστος 1922: Μεταφέρει στρατεύματα, εφόδια και πυρομαχικά στη Μικρά Ασία.
8-19 Σεπτεμβρίου 1922: Βοηθάει στη μεταφορά στρατευμάτων και του ξεριζωμένου ελληνισμού της Μικράς Ασίας στα νησιά του Αιγαίου και τον Πειραιά.
11 Μαρτίου 1935: Μετά την αποτυχία στρατιωτικού κινήματος παραλαμβάνει από τη Σούδα τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον μεταφέρει στην Ιταλική τότε Κάσο, όπου ζητά πολιτικό άσυλο. Ένα έτος μετά πεθαίνει εξόριστος στη Γαλλία.
Μάιος 1937: Συμμετέχει στην Αγγλία στους εορτασμούς των 25 χρόνων ενθρόνισης του Γεωργίου του Ε?. Από τα 100 πλοία είναι το μόνο που ήταν εκεί και στη στέψη του το 1912.
18 Απριλίου 1941.: Το πλήρωμα αγνοεί τη διαταγή της κυβέρνησης για αυτοβύθισή του προκειμένου να αποφύγει την κατάληψή του από τους Γερμανούς.
23 Απριλίου 1941: Καταφεύγει στην Αλεξάνδρεια κι εντάσσεται στο Συμμαχικό Στόλο.
Ιούλιος 1941: Διαπλέοντας τη διώρυγα του Σουέζ αναλαμβάνει καθήκοντα νηοπομπών και χρησιμοποιείται επίσης ως πλωτή πυροβολαρχία.
19 Νοεμβρίου 1942: Επιστρέφει στο Πορτ- Σαιντ της Αιγύπτου.
13 Οκτωβρίου 1944: Πλέει στην ελεύθερη πλέον Ελλάδα.
18 Οκτωβρίου 1944: Καταπλέει στον Πόρο από όπου παραλαμβάνει τον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου και το Υπουργικό Συμβούλιο και τον μεταφέρει στο Φάληρο για την απελευθέρωση των Αθηνών.
Αύγουστος 1945: Μεταφέρει την ελληνική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία πανηγυρικά στη Ρόδο και επισφραγίζει την ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα. Είναι το τελευταίο επιχειρησιακό του ταξίδι.
1945-1951: Παραμένει αγκυροβολημένο στο Κερατσίνι και λειτουργεί ως «θάλαμος επιχειρήσεων» του Στόλου.
1951: Ύστερα από 40 χρόνια το Ναυαρχικό Σήμα μεταφέρεται από το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» στο καταδρομικό «ΕΛΛΗ», νέα ναυαρχίδα του Στόλου.
1952: Παροπλίζεται στο ναύσταθμο Σαλαμίνος, ενώ ύστατη στιγμή ματαιώνεται η πώλησή του ως απλά σίδερα.
1957-1983: Μεταφέρεται και παραμένει στον Πόρο ξεχασμένο για 26 χρόνια.
1984-1985: Ρυμουλκείται στο Ναύσταθμο Σαλαμίνος, όπου αρχίζουν εργασίες αποκατάστασής του. Μέρος των δαπανών καλύπτονται και από την Κυπριακή Δημοκρατία, την οικογένεια Ι. Λάτση, το Ίδρυμα Ωνάση και άλλες δωρεές και εράνους.
1985-2010: Λειτουργεί ως Μουσείο στο Φαληρικό όρμο. Σήμερα δικαίως θεωρείται ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ.

Αρχαία Καστρίτσα: Η νεότερη Πατερίτσα

 

Νίκος Καραφωτίου | 28/01/2011 | 

Προσωρινός αρχαιολογικός χώρος με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού
Με αφορμή την πρόσφατη απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού με την οποία οριοθετείται ως προσωρινός αρχαιολογικός χώρος η περιοχή του υψώματος «Καστρίτσα» της Νέας Ερυθραίας, έστω η παρούσα έρευνα η οποία αναφέρεται στις αρχαίες αλλά και νεότερες δραστηριότητες της περιοχής.

Το οχυρωματικό τείχος
Το Καστράκι (500 μ.) αποτελεί το δυτικότερο άκρο του Πεντελικού όρους και καθώς δεσπόζει της περιοχής εξασφαλίζει πανοραμική θέα όλου του λεκανοπεδίου της Αττικής. Στην κορυφή του σχηματίζεται βραχώδες πλάτωμα μακρόστενο και ωοειδές με κατεύθυνση από Νότο (Πολιτεία) προς Βορρά (Εκάλη).
Το πλάτωμα περιβάλλεται στην περίμετρό με ισχυρό οχυρωματικό τείχος (α) (μήκος 420 μ., ύψος 2 μ. και πάχος 2,5 μ.) κατασκευασμένο από μεγάλους ακατέργαστους πλακοειδείς λίθους χωρίς συνεκτικά υλικά (ξερολιθιά). Διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση και είναι ορατό σε όλο σχεδόν το μήκος του κυρίως στη δυτική πλευρά που αντικρίζει τη Λεωφόρο Θησέως. Η μοναδική πύλη εισόδου στον εσωτερικό χώρο του πλατώματος ήταν στο νότιο σημείο του, που είναι και το υψηλότερο. Σήμερα είναι κατεστραμμένη από την κατασκευή μικρού δρόμου που οδηγεί στο Ναΐσκο του Αγίου Φανουρίου, που βρίσκεται εντός του τείχους.

Τα κτίσματα
Στην εσωτερική έκταση που περικλείεται από το τείχος διακρίνονται τα ίχνη των παρακάτω κτισμάτων.
Παραλληλόγραμμο κτίριο (b) διαστάσεων 12,70 x 9,20 μ. (νότια στην πύλη της εισόδου). Λόγω της θέσεως εκτιμάται ότι στέγαζε τη φρουρά της πύλης, ενώ ταυτόχρονα χρησίμευε και ως παρατηρητήριο.
Ναΐσκος του Αγίου Φανουρίου (νοτιότερα σε απόσταση 30 μ. από την πύλη) πρόχειρα κατασκευασμένος και ερειπωμένος.
Κτίσμα τετράγωνο (c) διαστάσεων 10 x 10 μ. (βόρεια σε απόσταση 30 μ. από τον Αγ. Φανούριο) αποτελούμενο από 6 δωμάτια και δίπλα του, ιδιαίτερο κτίσμα διαστάσεων 7×7, ίσως χώροι ενδιαιτήσεων και διοικητηρίου αντίστοιχα
Δύο κτίσματα (d) και (e) διαστάσεων 3,70 x 2 μ. και 6 x 4 μ. (απέναντι από προηγούμενο κτίσμα και εφαπτόμενα στο ανατολικό τείχος) θεμελιωμένα σε βάθος 2 μέτρων, τα οποία ίσως χρησίμευαν ως αποθήκες εφοδίων και οπλισμό.
Ίχνη και άλλων κτισμάτων (στο βορειοανατολικό μέρος του πλατώματος), των οποίων η δυσδιάκριτη κατάστασή τους δεν επιτρέπει τη χωροθέτησή τους. Όλα τα ανωτέρω κτίρια και κτίσματα έχουν κατασκευαστεί με τον ίδιο τρόπο και υλικό του οχυρωματικού τείχους.

Κινητά Ευρήματα
Τμήματα κεραμίδων Λακωνικού τύπου (στιλπνές, χρώματος μαύρο-κόκκινο) διασκορπισμένα σε όλους τους χώρους των γκρεμισμένων κτισμάτων (f- f- f )
Τμήματα και θραύσματα κεραμικών αγγείων διαφόρων χρήσεων όπως κάνθαροι (ποτήρια με ψηλό πόδι) λεκανίδα (μπωλ) μεγάλη και μικρή, λεκάνη νερού, πινάκια (πιάτα) χρώματος μαύρο ή κόκκινο, στιλπνά (γυαλιστερά) τα οποία συγκεντρώθηκαν ύστερα από επιφανειακή έρευνα, τα δε μεγαλύτερα σε μέγεθος ανευρέθησαν μέσα ή δίπλα στους λάκκους που είχαν ανοιχθεί για τη φύτευση δένδρων γύρω από τον Αγ. Φανούριο.
Χάλκινα βυζαντινά νομίσματα σε ικανό αριθμό (θησαυρός) που είχαν καταχωθεί στο έδαφος για απόκρυψη και σήμερα φυλάσσονται στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών.
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΌΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ
ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ
Μέχρι πρόσφατα επικρατούσε η εντύπωση ότι οι εγκαταστάσεις στο Καστράκι ανήκουν στην εποχή της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821. Νεότερες όμως έρευνες του 1960 ανατρέπουν την εκδοχή αυτή διότι:
Κατά την περίοδο αυτή δεν έλαβε χώρα στην περιοχή αξιοσημείωτο πολεμικό γεγονός, ενώ επιπρόσθετα ο τρόπος κατασκευής του τείχους δεν είναι συμβατός με τη χρήση των τότε ατομικών πυροβόλων όπλων, καθώς δεν έχουν δημιουργηθεί οπές (ανοίγματα) σ? αυτόν.
Αντίθετα στο παρακείμενο πάρκο Σοφοκλέους υπήρχαν ανεπτυγμένοι αρκετοί ορθογώνιοι χαμηλοί λιθοσωροί, οι οποίοι χρησίμευαν ως σημεία ενέδρας (ταμπούρια) πράγμα το οποίο Ααναιρεί τη χρησιμότητα των οχυρωματικών έργων στο Καστράκι. Οι λιθοσωροί αυτοί υπήρχαν μέχρι τη δεκαετία του 1950, οπότε διαλύθηκαν κατά την κατασκευή στην περιοχή πεδίου βολής (σκοπευτήριο του Στρατού).
Επίσης, αποκλείεται η χρονολόγησή του στη Βυζαντινή περίοδο διότι δεν υπάρχουν οχυρωματικά έργα στην Αττική εκείνης της εποχής και επιπρόσθετα τα υλικά κατασκευής του τείχους και των κτισμάτων στο Καστράκι διαφέρουν από εκείνα που χρησιμοποιούσαν τα Βυζαντινά χρόνια (πλάκες, τούβλα, χώμα, λάσπη). Επίσης, η ύπαρξη των νομισμάτων της περιόδου 1200-1250 μ.Χ. ίσως δικαιολογεί την προσωρινή και όχι τη μόνιμη εγκατάσταση στην περιοχή.
Τελικά, ο χρονολογικός προσδιορισμός με τη βοήθεια των ευρημάτων στο Καστράκι πραγματοποιήθηκε ύστερα από σύγκρισή τους με παρόμοια που υπάρχουν σε άλλες περιοχές της Αττικής (Μακρόνησος, Καματερό, Υμηττός), για τις οποίες είχε καθοριστεί κατόπιν μελετών ότι ανήκουν σε περίοδο των Ελληνιστικών Χρόνων (320-280 π.Χ.) και έτσι τακτοποιείται χρονολογικά και η αρχαία δραστηριότητα στο Καστράκι.
Πράγματι, εκείνη την εποχή και συγκεκριμένα κατά την περίοδο 310-285 π.Χ. υπήρξαν συνεχείς εκστρατείες Μακεδόνων στρατηγών (Αντίγονος, Δημήτριος Πολιορκητής, Δημήτριος Γονατάς) στην Αττική με αλλεπάλληλες διακυμάνσεις κατάληψης και επανακατάληψης της Αθήνας κατόπιν πολιορκιών. Οι δραστηριότητες αυτές δικαιολογούν την κατασκευή και λειτουργία οχυρωματικών έργων στην ευρύτερη περιοχή μεταξύ των οποίων και οι οχυρώσεις στο Καστράκι.

ΝΕΟΤΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Το όνομα Καστράκι εμφανίζεται αρχικά σε χάρτη του 1895. Είναι γνωστό στους Ερυθραιώτες με την ονομασία «Πατερίτσα» (δεκανίκι και ειδικότερα η ποιμαντορική ράβδος των ιεραρχών).
Στους νεότερους χρόνους η περιοχή ήταν δασώδης και ακατοίκητη. Μοναδική ανθρώπινη παρουσία η βιομηχανική σιδηροδρομική γραμμή, η οποία διέσχιζε τους πρόποδες του υψώματος. Αποτελούσε τη συνέχεια της γραμμής Αθήνα – Κηφισιά (Θηρίο). Αφετηρία της το Στροφύλι με τέρμα χωρίς ενδιάμεσο σταθμό το Διόνυσο μέσω των σημερινών οδών Στροφυλίου – Γ. Παπανδρέου και Ρόδων. Εξυπηρετούσε στη μεταφορά μαρμάρων από τα εκεί λατομεία, ενώ ταυτόχρονα τις απογευματινές και βραδινές ώρες μετέφερε πελάτες σε ξενοδοχείο με μεγάλο Καζίνο του Διονύσου (παραπλεύρως του σημερινού Λυκείου). Η λειτουργία του σιδηροδρόμου άρχισε το 1888 και τελείωσε το 1936.
Το πρώτο ίσως κτίριο που κατασκευάστηκε στην ευρύτερη περιοχή του Καστριού ήταν το «Καστρί», πολυτελές εξοχικό κέντρο διασκεδάσεως, με ζωντανό τότε πρόγραμμα, το οποίο λειτουργούσε τουλάχιστον από το 1923. Αργότερα άρχισε η αρχική κατοίκηση της περιοχής με τη δημιουργία του οικοδομικού συνεταιρισμού «Καστρί» το 1929, ενώ ο αντίστοιχος της Εκάλης είχε ήδη ιδρυθεί το 1924.
ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΦΑΝΟΥΡΙΟΥ
Ήταν δημιούργημα του Ερυθραιώτη Παναγιώτη Μαρτάκη (Τσεσμές 1917- Ερυθραία 1991). Η εύρεση από τον ίδιο στην περιοχή μικρού εικονίσματος του Αγίου το 1957 οδήγησε τον Παναγιώτη Μαρτάκη στη δημιουργία ναΐσκου στο υψηλότερο σημείο του υψώματος. Ακούραστος, επίμονος και κάτω από αντίξοες συνθήκες κατόρθωσε να περατώσει την κατασκευή το 1958. Το υλικό που χρησιμοποίησε για το ναΐσκο, το δρόμο που οδηγούσε σε αυτόν, καθώς και για τα πέτρινα παγκάκια αναπαύσεως στη διαδρομή αναβάσεως ήταν από το οχυρωματικό έργο και τα κτίσματα που υπήρχαν εκεί. Κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου, ημέρα εορτής του Αγίου, πλήθος Ερυθραιωτών ανέβαινε εκεί για προσκύνημα. Αργότερα η κίνηση αυτή ατόνησε καθώς ιδρύθηκε ομώνυμος ναός στη εκκλησία της Ευαγγελιστρίας. Μέχρι πρόσφατα υπήρχαν στη διαδρομή από την Ερυθραία προς το Καστράκι οι χαρακτηριστικές ενδείξεις στις μάντρες των σπιτιών του Καστριού με άσπρα βέλη σε μπλε φόντο που έγραφαν: ΠΡΟΣ ΑΓΙΟΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ
Πηγές
- James Mc Credie: Fortified military camps in Attica. American School of Classical Studies at Athens. Prineton New Jersey 1966.
Από το οποίο το σχεδιάγραμμα και αρχαιολογικές πληροφορίες.
- Josiah Ober: Fortres Attica. Leid E.J. Brill 1985.
- Curtius ? Ernst- Kaupert: Karten Von Attica BIV Berlin 1985-1903.
- Νίκος Νέζης: τα Βουνά της Αττικής. Έκδοση Πιτσιλος 1983.
- Εγκυκλοπαίδειες: Πυρσός – Ήλιος

Έφυγε ο Ερυθραιώτης ποδοσφαιριστής, που αντιμετώπισε τον Πελέ

Νίκος Καραφωτίου | 15/07/2011 

ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (1934-2011)
Η παρούσα έρευνα αφιερώνεται στη μνήμη του Πέτρου Σταματελόπουλου που έφυγε από κοντά μας χτυπημένος από την επάρατο στις 4 Ιουλίου 2011.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στην 75χρονη ιστορία του ο Πανερυθραϊκός ανέδειξε πολλούς αξιόλογους ποδοσφαιριστές στους κορυφαίους των οποίων συμπεριλαμβάνεται βέβαια και ο Πέτρος Σταματελόπουλος ο οποίος αγωνίστηκε και διακρίθηκε ιδιαίτερα στις ομάδες του Πανερυθραϊκού (1953-1959) της ΑΕΚ (1959- 1963) και της Παναχαϊκής (1963-1964) ενώ αργότερα υπήρξε προπονητής σε πολλούς αθηναϊκούς συλλόγους (1970-1996).
Η καταγωγή του: Γεννήθηκε στην Νέα Ερυθραία στις 19 Μαρτίου 1934 με καταγωγή, από τον πατέρα του Γιώργο την Κωνσταντινούπολη.
Η ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΤΟΥ
ΣΤΟΝ ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΙΚΟ:
Δεκέμβριος 1952: υπογράφει δελτίο ποδοσφαιριστή σε ηλικία 18 ετών μαζί με τον Μιχάλη Μαγγανά. Γνήσιο αθλητικό ταλέντο με αθλητικό παράστημα ξεχωρίζει αμέσως για τις ποδοσφαιρικές του ικανότητες.
3 Ιανουαρίου 1953: το πρώτο του παιχνίδι στον φιλικό αγώνα Πανερυθραϊκός- Παναιτωλικός 3-0 (2-0) στο Αγρίνιο όπου σημειώνει και το 2ο τέρμα της ομάδας στο 29΄. Από τότε αγωνίζεται στη θέση του αριστερού οπισθοφύλακα αντικαθιστώντας επάξια τον ήδη παλαίμαχο «ιστορικό» ποδοσφαιριστή Κώστα Βουρλιωτάκη (Καφτέρα). Συνολικά συμμετείχε με τα χρώματα του Πανερυθραϊκού το διάστημα 1953-1959 σε 111 αγώνες από τους 138 της ομάδας και σημείωσε 4 τέρματα.
Αναλυτικά: 1953: 3 αγώνες, 1953- 54:18, 1954-55: 11 και 1 τέρμα, 1956-57: 20 και 2 τέρματα, 1957-58: 23, 1958-59: 24 και 1 τέρμα.
Την περίοδο 1955-56 υπογράφει δελτίο στον Απόλλωνα με διετή αποκλεισμό και την επόμενη 1956-1957 επιστρέφει στον Πανερυθραϊκό και είναι από τα βασικά στελέχη της ισχυρότερης ομάδας στην ιστορία του συλλόγου η οποία αναδεικνύεται για πρώτη φορά από την ίδρυση της πρωταθλήτρια και ανέρχεται από την Β΄ στην Α2 κατηγορία Αθηνών ενώ την διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας αποτελεί μέλος της ομάδας του Πολεμικού Ναυτικού η οποία το 1957 με προπονητή τον Ι. Σίμο αναδεικνύεται πρωταθλήτρια Ενόπλων Δυνάμεων.
Το ίδιο χρόνο επιλέγεται στη Μικτή Αθηνών και συμμετέχει ως αρχηγός της ομάδας στις 26 Μαϊου 1957 στον εκτός έδρας αγώνα Μικτή Αθηνών-Μικτή Λειβαδιάς 2-0
Η ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΤΟΥ
ΣΤΗΝ ΑΕΚ
Η εξαιρετική ποδοσφαιρική παρουσία του προσελκύει το ενδιαφέρον των μεγάλων ομάδων. ΠΑΟ, Απόλλωνα και ΑΕΚ στην οποία μεταγράφεται κατόπιν απαίτησης του προπονητή της, Αουρέντικ στις 3 Αυγούστου 1959. Σε αντάλλαγμα παραχωρήθηκαν 5 ποδοσφαιριστές της αναπληρωματικής ομάδας της ΑΕΚ (Νεστορίδης ΙΙ, Αντζουλάτος, Περιβολαράκης, Σαμαράς και Ντιγκόζης) στον Πανερυθραϊκό.
2 Σεπτεμβρίου 1959: Η πρώτη του συμμετοχή στην νέα του ομάδα στο φιλικό αγώνα ΑΕΚ- ΑΕ Ελευθερούπολης 7-0 όπου αντικατέστησε τον επίσης Ερυθραιώτη παλαίμαχο πλέον Θανάση Τσαγκάρη.
Στο χρονικό διάστημα 1959-63 στο οποίο υπήρξε ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ αγωνίστηκε σε 34 αγώνες πρωταθλήματος και 10 κύπελλα καθώς και πολλούς σε φιλικούς με ξένες ομάδες (Xάντρετς, Παρτιζάν, Φλαμένκο και Σάντος) ενώ συμμετείχε στους αγώνες της ΑΕΚ τον Μάιο του 1962 στην Κύπρο(Απόλλων Λεμεσού 6-1, Ανόρθωσης 1-0 στη κατεχόμενη σήμερα Αμμόχωστο και Ομόνοια Λευκωσίας 4-1).
Αναλυτικά οι συμμετοχές του 1959-1960: 3 αγώνες, 1960-1961:16, 1961-1962:11 και 1962-1963:4 ιδιαίτερα περιστατικά κατά την διάρκεια της καριέρας του στην ΑΕΚ είναι τα ακόλουθα:
Η μεταγραφή του συμπίπτει με την δημιουργία το 1959-60 της Α΄ Εθνικής Κατηγορίας.
19 Ιανουαρίου 1960: Η πρώτη του συμμετοχή με την ΑΕΚ στον εκτός έδρας αγώνα με τον Άρη Θεσσαλονίκης ο οποίος διεκόπη λόγω επεισοδίων και επαναλήφθηκε στις 28 Ιανουαρίου με παρουσία του και ισόπαλο 2-2 αποτελέσματα.
11 Απριλίου 1960: Αγώνας κυπέλλου Ελλάδος: Ολυμπιακός Χαλκίδος ?ΑΕΚ 2-1 . Η μοναδική φορά στην οποία αγωνίζονται στην ίδια ενδεκάδα της ομάδας οι Π. Σταματελόπουλος και Θ. Τσαγκάρης σε επίσημο αγώνα.
28 Ιουλίου 1961: Αγωνίζεται σε όλη τη διάρκεια του αγώνα ΑΕΚ- Σάντος 0-3 (0-3) στο οποίο συμμετέχει βέβαια και ο Θρυλικός Πελέ. Προσωπικός του αντίπαλος ο αριστερός ακραίος διεθνής επιθετικός της Βραζιλίας ο Πεπέ ο αποκαλούμενος τότε «λευκός Πελέ».
15 Μαϊου 1963: Ο τελευταίος αγώνας στο ΑΕΚ ?Πανιώνιος 2-0. Εκείνη την περίοδο (1962-1963) η ΑΕΚ με προπονητή τον Γενε Τσακναντύ αναδεικνύεται πρωταθλήτρια Ελλάδος.
Στην ΑΕΚ είχε συμπαίκτες τους θρυλικούς σήμερα Νεστορίδη, Σεραφείδη, Κανάκη, Εμμανουηλίδη, Παπαποστόλου, Σκευοφύλακα, Σοφιανίδη, Πομώνη και άλλους.
Η ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΤΟΥ
ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΧΑΙΚΗ:
Τον Αύγουστο 1963 μετεγγράφεται μαζί με τους συμπαίκτες του Εμμανουηλίδη, Πολύζο και Ντιγκότση στην Παναχαϊκή με την οποία αγωνίζεται 19 φορές στη Β΄ Εθνικής κατηγορίας και εξασκεί τα καθήκοντα του στις ομάδες: Λαυρεωτική (1970-72), Αθηναϊκό (1973-74) Υμηττό (1975-76) άφοβο (1976-77) Παλληνιακό (1978-79) Πλάτωνα (1980), Ελπιδοφόρο (1980-81), ΑΟ Άνοιξη (1983-84) όπου αντικαταστάτης του είναι ο Μιχάλης Κούτας και Παλλαυρεωτική (1995-96)
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Ο Πέτρος Σταματελόπουλος υπήρξε το πρότυπο του αθλητή-ποδοσφαιριστή. Γυμνασμένος θεαματικός, ταχύς και τεχνίτης, συμπλήρωνε την εικόνα μοντέρνου παίχτη σε αντίθεση με τους σκληροτράχηλους και άτεχνους οπισθοφύλακες της εποχής του. Ιδιαίτερο προσόν του η εκτέλεση των πλάγιων άουτ (αράουτ) τα οποία προξενούσαν τον πανικό στους αντιπάλους καθώς προσπαθώντας να τα αντιμετωπίσουν σημείωναν αυτογκολ. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ένα πρωτοφανές στα ποδοσφαιρικά χρονικά γεγονός με πρωταγωνιστή τον ίδιο. Το 1955 και ενώ ήταν τιμωρημένος λόγω μεταγραφής του στο Απόλλωνα αγωνίστηκε με την Β΄ ομάδα του Πανερυθραϊκού στο Ζηρίνιο όπου εκτέλεσε χτύπημα πέναλτι το οποίο, με την βοήθεια του ισχυρού ανέμου, εξήλθε πλάγιο άουτ.
Η δυσαναπλήρωτη απουσία του αφήνει μεγάλο κενό τόσο στη γυναίκα του Μαρίνα και τις κόρες του Μαργαρίτα και Αικατερίνη όσο και στους Ερυθραιώτες φιλάθλους και μη, οι οποίοι θα τον θυμούνται πάντα.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΗΣ (1929 – 1992) Ο κορυφαίος Ερυθραιώτης ποδοσφαιριστής

 

  | 17/12/2010 | 

Αθλητική Ηχώ, 20-12-1953. Απόλλων ? ΑΕΚ 0-2. Σε πρώτο πλάνο με τη λευκή εμφάνιση ο Θ. Τσαγκάρης.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στην 75χρονη ιστορία του ο Πανερυθραϊκός ανέδειξε πολλούς αξιόλογους Ερυθραιώτες ποδοσφαιριστές με κορυφαίο το Θανάση Τσαγκάρη, ο οποίος αγωνίσθηκε και διακρίθηκε στις ομάδες του Πανερυθραϊκού (1945-1950 & 1961-1964) στον Απόλλωνα (1950-1953) και στην ΑΕΚ (1953-1960).
Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ
Γεννήθηκε στη Ν. Ερυθραία το 1922, μικρότερος από τα άλλα δύο αδέλφια του, Σταύρο (1924-2002) και Λυγερή (1924-), με γονείς πρόσφυγες από τα Βουρλά, τον Αγγελλή (1989-1959) και τη Δέσποινα (1989-1965).
Η ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΤΟΥ
Ποδοσφαιριστής
του ΠΑΝΕΡΥΘΡΑΙΚΟΥ
(Δεκέμβριος 1945-Ιούλιος 1950)
20-12-1945. Υπογράφει δελτίο ποδοσφαιριστή σε ηλικία 16 ετών μαζί με το Στράτο Ανδρεαδάκη.
Γνήσιο ταλέντο με αθλητικό παράστημα ξεχωρίζει αμέσως για τις ιδιαίτερες ικανότητές του και αγωνίζεται με επιτυχία στη θέση του αμυντικού οπισθοφύλακα.
Έλαβε μέρος σε έξι πρωταθλήματα της Β? Κατηγορίας Αθηνών με συνολική συμμετοχή σε 92 από τους 107 αγώνες του Πανερυθραϊκού στο διάστημα αυτό.
10 Απριλίου 1946: Μέλος της μικτής ομάδας συλλόγων Β? κατηγορίας Αθηνών, αγωνίζεται στη Λιβαδειά και τη Χαλκίδα.
Ποδοσφαιριστής
του Απόλλωνα ΣΜΥΡΝΗΣ
(Αύγουστος 1950- Ιούλιος 1953)
Η εξαιρετική του απόδοση είχε ως αποτέλεσμα τη μετεγγραφή στον Απόλλωνα με «ελευθέρας» ύστερα από ενέργειες του τότε προέδρου του Ι. Κολλάρου, ο οποίος ήταν κάτοικος Νέας Ερυθραίας στο Καστρί και έτσι αγωνίζεται στην πρώτη κατηγορία Αθηνών στην οποία συμμετέχουν οι ΑΕΚ, ΠΑΟ, Πανιώνιος. Από τους πρώτους φιλικούς αγώνες καθιερώνεται ως βασικό στέλεχος της ομάδος και αγωνίζεται και στους 10 του πρωταθλήματος, στο διάστημα Οκτωβρίου 1950- Μαρτίου 1951 χωρίς ανάλογη συνέχεια καθώς ο Απόλλωνας δεν προκρίνεται για το πρωτάθλημα Ελλάδος.
2 Σεπτεμβρίου 1950: Επιλέγεται στη μικτή ομάδα Αθηνών με την οποία αγωνίζεται σε πολλές πόλεις της Ελλάδος μέχρι το 1954.
1 Δεκεμβρίου 1950: Στον αγώνα ΑΕΚ- Απόλλων 2-0 τραυματίζεται σοβαρά στο μάτι και νοσηλεύεται για 15 ημέρες σε κλινική των Αθηνών.
Ήδη οι αγωνιστικές του επιδόσεις προξενούν μεγάλη εντύπωση και περιγράφονται με τους ακόλουθους χαρακτηρισμούς στον αθλητικό τύπο εκείνης της εποχής, οι οποίοι τον ακολουθούν στη υπόλοιπη σταδιοδρομία του: «νευρώδης και γεροδεμένος παίδαρος», «απόρθητο οχυρό», «ανίκητο φρούριο», σταθερό φράγμα», «άκαμπτος και γενναίος μαχητής», «δυναμικός, θαρραλέος, σθεναρός, άτρομος, σκληροτράχηλος».
Συμμετέχει στο φιλικό αγώνα Πανερυθραϊκός- Απόλλων 2-4 στο Ζηρίνειο, τα έσοδα του οποίου ήταν το τίμημα της μετεγγραφής του, αλλά με πρωτοβουλία του παραχωρούνται για τη δημιουργία γηπέδου στη Νέα Ερυθραία στην περιοχή του Φάρου, όπου σήμερα ο κινηματογράφος «Αστέρια».
31 Οκτωβρίου 1951: Με την έναρξη της νέας αγωνιστικής περιόδου παρουσιάζεται στα Χανιά για τη στρατιωτική του θητεία και αργότερα υπηρετεί στην Καβάλα.
Στην περίοδο Οκτώβριος 1951- Απρίλιος 1952 αγωνίζεται στους 10 από τους 14 αγώνες πρωταθλήματος και πάλι χωρίς ανάλογη συνέχεια, καθώς ο Απόλλωνας προκρίνεται για το πρωτάθλημα Ελλάδος, το οποίο όμως δε διεξάγεται.
13 Αυγούστου 1952: Επιλέγεται στην Εθνική Ομάδα Στρατού, με την οποία αγωνίζεται σε 9 αγώνες μέχρι την απόλυσή του στο τέλος του 1953.
3 Μαρτίου 1953: Επιλέγεται στην Εθνική ομάδα ποδοσφαίρου μαζί με τους Μπέμπη, Ρωσσίδη Δαρίβα, Πεντζαρόπουλο, Λινοξυλάκη, Πανάκη, Κανάρη, Εμμανουηλίδη, ενόψει των προκριματικών αγώνων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος του 1959.
6 Μαρτίου 1953: Αγωνίζεται με τα χρώματα της Εθνικής σε φιλικό αγώνα με τη ΑΕ Χαλανδρίου. Η καριέρα του στη Εθνική ομάδα δεν έχει συνέχεια, καθώς στην ίδια θέση του δεξιού οπισθοφύλακα αγωνίζεται και ο αναντικατάστατος και επί χρόνια αρχηγός Ηλίας Ρωσσίδης. Στο διάστημα Οκτώβριος 1952- Μάρτιος 1953 αγωνίζεται και στους 10 αγώνες του Πρωταθλήματος Αθηνών, αλλά ο Απόλλωνας δεν προκρίνεται για το Πρωτάθλημα Ελλάδος και έτσι η δραστηριότητά του περιορίζεται σε φιλικούς αγώνες. Επομένως, στις 26 Μαΐου και 22 Ιουνίου 1953 αγωνίζεται ανεπίσημα στον Πανερυθραϊκό στους αγώνες με Αττικό 3-1 και ΑΕ Μοσχάτου 5-4 αντίστοιχα
Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΩΔΗΣ ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ
ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΕΚ
Με το τέλος της ποδοσφαιρικής περιόδου του Ιουλίου 1953 υπογράφει δελτίο στην ΑΕΚ χωρίς τη συγκατάθεση του Απόλλωνα καθώς ο Απόλλωνας δεν τον παραχωρεί με «ελευθέρας»και τιμωρείται σύμφωνα με τους τότε κανονισμούς με 2 χρόνια αποκλεισμό. Ο Απόλλωνας για να ματαιώσει τη μετακίνησή του, τον παραχωρεί με «ελευθέρας» στον Πανερυθραϊκό. Η ΑΕΚ, όμως, εν τω μεταξύ έχει εξασφαλίσει τη μεταγραφή του άσσου του Πανερυθραϊκού Μάρκου Πούπαλου, για τον οποίο δηλώνει ότι δε θα τον εντάξει στη δύναμή της αν η ομάδα της Ερυθραίας απορρίψει τη μεταγραφή του Τσαγκάρη από τον Απόλλωνα. Τελικά ο Μ. Πούπαλος επιστρέφει στη Ερυθραία και ο Θ. Τσαγκάρης πηγαίνει στην ΑΕΚ με διετή αποκλεισμό την 1η Αυγούστου 1953.
Στο προσεχές φύλλο:
Ο Θ. Τσαγκάρης βασικό στέλεχος της ΑΕΚ για 7 χρόνια. Η επιστροφή στην αρχική ομάδα του Πανερυθραϊκού.
Ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ
Αύγουστος 1953- Ιούλιος 1960

Αθλητική Ηχώ 27-6-56

Περίοδος 1953-54
1-8-53: Υπογράφει δελτίο στην ΑΕΚ με διετή αποκλεισμό.
20-8-53: ΑΕΚ ? ΠΑΟ 3-1. Ο πρώτος αγώνας με τη νέα ομάδα.
29-8-53: Κωνσταντινούπολη Φενέρ Μπαξέ- ΑΕΚ 3-0. Ο πρώτος διεθνής αγώνας του.
5-10-53: Εθνική Ελλάδος ? Μικτή Πατρών 3-2. Η δεύτερη συμμετοχή του
7-11-53: Η ποινή του μειώνεται σε ένα έτος.
Περίοδος 1954-55
Αγωνίζεται σε 14 παιχνίδια της Α? Αθηνών και σε 4 κυπέλλου καθώς η ΑΕΚ δεν προκρίνεται στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα
Περίοδος 1955-56
Συμμετέχει σε 14 αγώνες της Α? Αθηνών και σε 7 κυπέλλου. Η ΑΕΚ και πάλι δεν προκρίνεται στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα. Αγωνίζεται στους διεθνείς αγώνες με Ερυθρό Αστέρα 1-4, Ραπίντ 0-0 και Κολωνία 1-1.
25-6-56: Τελικός κυπέλλου ΑΕΚ- Ολυμπιακός 2-1 (1-1). Η κορυφαία στιγμή της καριέρας του καθώς είναι ο μοναδικός πανελλήνιος τίτλος του.
8-18 Αυγούστου 56: Η ΑΕΚ στη Γαλλία αγωνίζεται με Τουλών 2-3 (0-1), Μαρσέιγ 0-2 (0-0) και την πρωταθλήτρια Νις 4-6 (2-2). Το ταξίδι έγινε με πλοίο και ο Νεστοριάδης επέτυχε και τα 6 τέρματα της ΑΕΚ αφού έχασε και 2 πέναλτι!
Περίοδος 1956-57
Συμμετοχές: 14 αγώνες της Α? Αθηνών και 5 κυπέλλου. Η ΑΕΚ και πάλι δεν προκρίνεται στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα.
Περίοδος 1957-58
Συμμετοχές: 14 αγώνες της Α? Αθηνών, 3 κυπέλλου και 18 από τους 22 συνολικά αγώνες Πρωταθλήματος Ελλάδος, στο οποίο αγωνίζεται η ΑΕΚ (2η)
20-1-58: Ηρακλής ? ΑΕΚ 1-2. Ο πρώτος αγώνας του στο πρωτάθλημα.
Περίοδος 1958-1959
Συμμετοχές: Στην Α? Αθηνών 8 αγώνες, στο κύπελλο 4 και στο Πρωτάθλημα Ελλάδος, όπου η ΑΕΚ τερματίζει δεύτερη, 18 αγώνες.
Περίοδος 1959-60
Καθιερώνεται η Α? Εθνική, όπου αγωνίζεται σε 21 αγώνες. Στο κύπελλο μία συμμετοχή στο παιχνίδι Ολυμπιακός Χαλκίδος ? ΑΕΚ 2-1, στο οποίο είναι συμπαίκτης του ο Ερυθραιώτης Πέτρος Σταματελόπουλος, αντίπαλος του Πελέ τον επόμενο χρόνο στο ΑΕΚ- Σάντος 0-3.
31-7-60: Γήπεδο Καραϊσκάκη ΠΑΟ- ΑΕΚ 2-1. Τελικός (λόγω ισοβαθμίας) πρωταθλήματος. Ο τελευταίος αγώνας του με την ΑΕΚ.
Επιστροφή στον Πανερυθραϊκό ? Αύγουστος 1961-23 Μαρτίου 1964
Επιστρέφει ύστερα από 11 χρόνια ως ποδοσφαιριστής και άμισθος προπονητής της ομάδας. Αγωνίζεται σε τρεις περιόδους με 52 συμμετοχές (1961-62: 28 αγώνες) (1962-63: 21 αγώνες) (1963-64: 3) και επιτυγχάνει 9 τέρματα με εκτέλεση φάουλ.
23-3-64: Ζηρίνειο ΠΑΣ ? Χολαργός 1-2. Το τελευταίο παιχνίδι της καριέρας του.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Αγωνίστηκε από το 1945 μέχρι το 1964 σε 319 συνολικά επίσημους αγώνες: Με τον Πανερυθραϊκό (1945-50 και 1961-64) σε 144. Με τον Απόλλωνα (1950-53) σε 30 και με την ΑΕΚ (1953-60) σε 145 από τους οποίους 58 στο Πρωτάθλημα Ελλάδος. Συμμετείχε επίσης σε 15 διεθνείς συναντήσεις της ΑΕΚ. Ήταν μέλος της Μικτής Αθηνών (1950-55) της Εθνικής Στρατού (1951-53) και της Εθνικής Ελλάδος (1953-54) σε 2 αγώνες.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Ο Θανάσης Τσαγκάρης διακρίθηκε για τους αγώνες του στα γήπεδα και στη ζωή. Υπήρξε το αθλητικό και όχι μόνο πρότυπο της Ερυθραιωτικής νεολαίας και κοινωνίας. Σε προσφώνησή του ο τότε πρόεδρος της ΑΕΚ, Λουκάς Μπάρλος στα εγκαίνια της λέσχης του Συνδέσμου Φιλάθλων ΑΕΚ Ν. Ερυθραίας (Πλ. Πλαστήρα) στις 21-12-1974 είπε: «Αισθάνομαι ιδιαίτερη υπερηφάνεια για το Θανάση Τσαγκάρη, του οποίου το ηθικό και αθλητικό ανάστημα τίμησε την ΑΕΚ. Τέτοιοι αθλητές με ώθησαν να ασχοληθώ με το ποδόσφαιρο».
21-12-2008: Σε ειδική εκδήλωση, παρουσία της γυναίκας του Φωτεινής και των δίδυμων παιδιών του, Στέλλας και Άγγελου, των αρχών της πόλης και πλήθους πολιτών, ο Δήμος Νέας Ερυθραίας έδωσε το όνομά του στο Αθλητικό κέντρο της οδού Εθνικής Αντιστάσεως. Την αποκάλυψη της μαρμάρινης αφιερωματικής επιγραφής έκανε ο γιος του, ενώ στη σταδιοδρομία του αναφέρθηκε ο Δ. Ανδρεαδάκης, πρόεδρος του Αθλητικού Οργανισμού του Δήμου.
Ο Θανάσης Τσαγκάρης έφυγε από τη ζωή στις 12 Φεβρουαρίου 1992.
ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΦΩΤΙΟΥ